O Benedicte pater cunctis celeberrime terris,

      Qui in caelo et in terra culmen honoris habes:

Te deus a puero conservans, caelitus atque

      Instituit sanctum semper adesse patrem.

5

Tu via, tu ductor, pastor doctorque beate,

      Instruis en cunctos scandere lucis iter.

Cunctaque tempsisti praeclarae dogmata Romae

      Dans domini supplex colla beata iugo.

Nec non parentum tempsisti moenia sollers

10

      Ob domini regnum, quod paradysus habet.

Tu precibus fractum iunxisti concite vasclum,

      Obsequiis vestris quod pedagoga tulit.

En lapidis iactu confregit invidus hostis

      Signaclum mensae, o Benedicte, tuae.

15

Sed solitum puero non cessit reddere gustum

      Romanus frater, vir bonitate pius.

Prandia magna tibi conduntur namque sacerdos:

      Nil habet in pastu servulus enne meus?

Surge, puer, domini transmissam excipe caenam,

20

      Quam tibi dat paschae tempus amore dei.

Tetra nimis volucris quin gessit vultibus almis,

      Quae quondam inspexit noxia mente puer.

Sentibus iniectus calcasti sordida carnis

      Exuperans vulnus vulnere namque pio.

25

Frangitur arte crucis vitreum vas concite sanctae

      Et placido vultu talia dicta dedit:

"Moribus en patrem vestris perquirite fratres,

      Nam repetam montis frondea tecta celer."

"Cur sacras laudes refugis, stultissime frater,

30

      Et pueri tetri horrida terga teris?"

Percutit hunc virga tanto pro scelere pastor:

      Laudibus in sanctis sic bene mente fuit.

Suscipe, sancte pater, pueros, quos gloria Romae

      Ad tua transmisit limina mente pia.

35

Fratribus ipse tibi commissis mons dedit amnem,

      Vt refluat cursim tempus in omne suum.

Excipe, Gothe, tuum repetens a gurgite ferrum

      Et operis coeptum concite comple tui.

Assiduam Placidus dum ferret gurgitis amnem

40

      Obsequiis sanctis, hunc tulit unda fluens.

"Perge celer, Maure frater, iuvamine Christi,

      Vt repetas puerum, quem tenet unda procul."

Iussa ferens sancta terrenis gressibus instar

      Discipulus ecce scandit in amne viam.

45

Promptus ad omne malum dira cum mente sacerdos

      Toxica quae gessit, sustulit ipse prius.

Corruit ecce miser celso cum culmine tecti

      Corpore confractus Tartara regna tenens,

Talia discipulus dum confert nuncia cursim,

50

      Concussit sancti intima corda patris.

Discipulo indixit, tali pro gaudio mortis

      Vt lacrimis culpam defleat ipse suam.

"Tolle, corax, panem infectum felle colubri,

      Quem nullus unquam cernere possit homo."

55

Tu meritis sanctis falsorum templa deorum

      Vertisti in laudem semper habenda dei.

Perfidus ille draco caelo demersus ab alto,

      Cuius opus numquam perstat in orbe bonum,

Orrida nam semper depromens verba malignus

60

      In famulum Christi talia dicta dedit:

"Quid, Maledicte, tibi gessi? - nam non: Benedicte.

      Quid me persequeris nocte dieque simul?"

Stat lapis immobilis gravi prae pondere fixus,

      Quo residens hostis impius arte premit:

65

Tollitur ecce lapis Benedicti concite iussu:

      "Siste procul, sessor: nil tua iura valent."

Falsa vorax flamma conscendens tecta culinae,

      Adveniens pastor - falsitas omnis abest.

Atterit en pueri parietis confractio membra,

70

      Ad operis coeptum iussit adire pater.

"Prandia multigeno retinens nunc ventre lyeo,

      Non mihi clam sistunt fraudibus acta tuis."

Hospes adest simplex, quem fallit callidus hostis;

      Mollibus in pratis prandia falsa dedit.

75

Arguit hunc pastor tali pro scelere sanctus:

      Et veniam culpae expetit ipse suae.

Veste comes splendens fraudenter Riggo tyranni,

      "Non tua sunt," inquit "quae tua dorsa gerunt.

Totila rex veniens prostrato corpore supplex

80

      Praescivit vitae commoda cuncta suae.

"Bis quinis annis retinebis culmina regni;

      Mors tibi succedit: moribus esto pius."

Desinit in factis extunc fervescere mente,

      Blanditius vixit tempora data sibi.

85

Excole, Roma, tuo vatem de germine ductum,

      Qui tua per saecla moenia salva monet:

"Turbinibus multis quassaris, fluctibus atque;

      Nullus adest hostis, qui tua septa petat."

"Non carnis escam, non sacri ordinis umquam

90

      Excipias quaestum, clerice: salvus eris."

Fraudis amicus adest, repetit vas perditus olim.

      Vt vatis sanctus dixerat ore prius.

"Quaeque piis monachis congessi munere Christi,

      Iudicio domini perdita cuncta manent.

95

Vix potui precibus dominum pulsare beatis,

      Vt animas fratrum abderet ipse deus."

Nam gens adveniens Bardorum tempore noctis,

      Omnia vastantes cuncta tulere simul.

Aeterni regis salvati munere fratres,

100

      Perstitit illaesa concio sancta simul.

Vas retinens serpens transmissum munere fratris,

      Ammonet, ut sollers vas retinere queat.

"Mappula testis adest, retines quam pectore, frater;

      Cuncta procul sistant noxia, cessa, tibi."

105

"Non mihi clam sistunt, retines quae mente superba

      Corda maligna gerens: concite siste procul."

Fratribus en nullus consistit panis in antris:

      Cras pietate dei horrea plena manent.

Sacra monachorum satagens dum condere septa,

110

      Per somnium instans condere monstrat opus.

Redduntur tumulis, semper quae more sorores

      In famulos Christi noxia verba dabant.

Parvulus namque puer dum tecta requirit

      Iniussus pergens, lapsus ad ima ruit.

115

Cuius non potuit corpus retinere sepulcrum,

      Hunc domini corpus post sociavit humo.

Ore patens anguis medio stat calle malignus,

      Quem cernens frater ad pia septa redit;

Et repetens cursim Benedicti ad culmina sancti

120

      Promeruit semper vivere mente deo.

Rusticus ecce venit variato corpore perstans:

      Abscessit sospes glorificando deum.

Aurea dona tibi funduntur caelitus ecce,

      Vt habeat poscens munera sancta tua.

125

Vas vitreum iussit montis per concava mergi;

      Vas precibus implens iutus ab ethre pater.

"Quo properas cursim medicorum more, satelles?"

      "Pestiferum mixtum fratribus addo tuis."

Rusticus ecce venit constrictus vinculo Zallae:

130

      Intuitu sancto stat resolutus homo.

Dextera sancta senem perculsum daemonis ictu,

      Salvavit fratrem mox pietate dei.

Postulat orbatus, animam ut corpori reddat:

      Surrexit infans perdita morte celer.

135

Sacra soror precibus diffudit caelitus imbrem:

      Pastor adest pernox corda beata monens.

Sanctorum animas caelum conscendere cernit

      Angelicis ulnis corde precando deum.

Testis adest ospes Servandus nomine iustus,

140

      Luminis en partem cernit et ipse simul.

Totus adest orbis collectus solis ad instar

      Tempore sub noctis visibus, alme, tuis.

Regula namque tua magno moderamine compta

      Corda monens fratrum, ut pia dicta colant,

145

Quos tua prex sancta iugiter transmittit ad aethra,

      Consocians sanctis hos sine fine choris.

Flat domini famulus animam cum laudibus almis

      Angelicis ulnis vectus ad astra poli.

Pallia sternuntur divino lumine mixta,

150

      In quibus ascendit ad pia regna pater.

Congaudens sanctus frater de morte sororis

      Exequiis sanctis hanc tumulare monet.

Aurea sanctorum retinet nunc arca piorum

      Pignora, quae terris iunxit et aethre deus.

155

Perdita mente manens mulier per devia scandens,

      Quam bene salvavit zetula sancta patris.

Plurima signa tibi concessit Christus ab astris,

      O pater insignis, modo quae lingua silet.

Sed tua quis, doctor, mundi per climata perstat,

160

      Qui tua facta pia pangere rite queat?

Quaeque tuis famulis monstrasti, vultibus almis

      Tu prius implesti, semper in orbe pater?

Atque micant sancta signorum facta priorum,

      Temporibus istis gesta beata simul.

165

Nam veniens ospes Germano germine cretus -

      Andreas languens nomine dictus erat,

Corpore confractus matris a viscere perstans,

      Qui nullis umquam gressibus ire valet -

Terra tenus pergens devota mente misellus

170

      Ad tua conscendit limina sancta, pater.

At ubi promeruit sanctum conscendere templum,

      Quo tua per saecla pignora sancta manent,

Extimplo meruit totus consistere sospes,

      Vocibus et celsis personat ore deum.

175

Alter adest validae constrictus funere pestis,

      Serpentem gestans ventris in arce sui.

Nocte dieque miser spectabat funera mortis,

      Obstaculum nullum nec medicina dabat;

Concite sed scandens pietatis munera poscens

180

      Ad tua conscendit limina sancta, pater:

Evomuit anguem, carpsit qui viscera leto,

      Perstitit incolumis hinc pietate dei.

David alter erat, genuit quem Cymbria tellus,

      Corpore contractus, orrida membra gerens:

185

At ubi sancta tua calcavit septa, beate,

      Concite salvatus semper in orbe fuit.

Eia, pater sancte, tanta qui gloria fulgis

Sedibus in superis, Christi et pietate coruscas,

Esto tuis famulis custos doctorque per aevum,

190

Ne lupus insidians nec hostis pestifer umquam

De grege tollat ovem, retines quam iure beato.

Meque tuum famulum commendo Berthari supplex,

Ductus amore tuo parvum qui carmine compsi.

Tu quoque cunctipotens, salvas qui cuncta potenter,

195

Qui caelum terramque regis per saecula, Christe,

Ipse tuis famulis veniam per saecula cuncta,

Vt tua salvati consistant gratia semper,

Post capiant nec non paradysi gaudia sancta

Et tribuat Christus sanctas sine fine coronas.